Steeds meer mensen overwegen de overstap naar het opstellen van energielabels. De vraag is structureel en het werk is afwisselend: je gaat de deur uit, neemt gebouwen op en rekent met gecertificeerde software. Hieronder lees je wat het beroep inhoudt, welke diploma’s en examens je nodig hebt, wat je kunt verdienen en hoe je aan opdrachten komt. Ook de stelselwijziging van 2026 komt aan bod, want die verandert het vak.
Wat doet een EP-adviseur precies?
Een EP-adviseur (energieprestatie-adviseur) neemt een gebouw ter plaatse op en stelt op basis daarvan het officiele energielabel op. Dat gebeurt met de rekenmethode NTA 8800 en gecertificeerde software. Sinds 1 januari 2021 is een fysieke opname door een vakbekwaam adviseur verplicht. Het oude vereenvoudigde weblabel, dat je vanachter je bureau kon invullen, bestaat niet meer.
Een opname van een woning duurt gemiddeld anderhalf tot twee uur. Je meet op, controleert isolatie, beglazing, installaties en ventilatie, en legt alles onderbouwd vast. Daarna registreer je het label in de landelijke database EP-online van RVO. Daarvoor heb je eHerkenning niveau 3 (EH3) nodig. Let op: je mag alleen labels opstellen en registreren als je werkt onder een BRL 9500-gecertificeerd bedrijf, of via een samenwerkings- of licentieovereenkomst met zo’n bedrijf.
Welke diploma’s zijn er: EP-W/B, EP-W/D, EP-U/B en EP-U/D
Er zijn vier vakbekwaamheden. Welke je nodig hebt, hangt af van het type gebouw dat je wilt opnemen.
- EP-W/B (Woningen Basis): bestaande woningen. Dit is het instapdiploma en verreweg het meest gevolgd.
- EP-W/D (Woningen Detail): onder andere nieuwbouwwoningen, via de detailmethode.
- EP-U/B (Utiliteit Basis): bestaande utiliteitsgebouwen, denk aan kantoren en winkels.
- EP-U/D (Utiliteit Detail): onder andere nieuwbouw utiliteit.
De meeste starters beginnen met EP-W/B. Wil je later utiliteit erbij doen, dan bestaat er een verkorte doorstroomroute van EP-W/B naar EP-U/B. Je legt dan het WU-basisexamen en de U2-module af in plaats van het volledige traject opnieuw te doorlopen.
Heb je een vooropleiding nodig?
Er is geen formele vooropleidingseis. Iedereen mag in principe aan de examens beginnen. Toch is het beroep niet vrijblijvend. Bouwkundig en technisch inzicht en een beetje rekenvaardigheid helpen je enorm. Je werkt met plattegronden, doorsnedes en installatieschema’s, en je moet snappen wat je opmeet. De ISSO-publicaties 82.1 en 82.2 vormen de leidraad voor woningen. Kun je een bouwtekening lezen en ben je nauwkeurig, dan kom je een heel eind, ook zonder bouwkundige achtergrond.
Hoe ziet de opleiding eruit en wat kost die?
Een cursus EP-W/B duurt doorgaans twee tot vijf dagen, vaak een combinatie van online videomateriaal met een of twee klassikale dagen. De cursuskosten verschillen per aanbieder en liggen grofweg tussen 750 en 1.400 euro exclusief btw.
Let op een punt dat veel mensen verrast: de examens staan los van de cursus. Je meldt je zelf aan bij een exameninstituut. Dat kan bij Cito, ‘t Examenpark of SNEI. De cursus bereidt je voor, maar het diploma haal je bij het exameninstituut.
Wat kosten de examens?
Het EP-W/B-examen bestaat uit drie modules. Onderstaande prijzen zijn indicaties van ‘t Examenpark voor 2026, exclusief btw:
- W1 (kennis): 40 meerkeuzevragen, 90 minuten, ongeveer 320 euro.
- W2 (schematiseren): 90 minuten, ongeveer 368 euro.
- W4b (software): werken in Vabi, Uniec of Label-wise, 90 minuten, ongeveer 446 euro.
Bij elkaar kom je zo op ongeveer 1.134 euro exclusief btw voor EP-W/B. Wil je EP-W/D, dan doe je W1, W2, W4d (software detail, 120 minuten) en W5 (kennis detail, 20 meerkeuzevragen). Reken daar op ongeveer 1.449 euro exclusief btw. Wil je ook maatwerkadvies uitbrengen, dan kun je na W/B of W/D de losse module MWA doen, voor ongeveer 452 euro.
Elke examenmodule is maximaal een jaar geldig, dus plan je modules niet te ver uit elkaar. De uitslag van de meerkeuze- en softwaremodules zie je meteen op het scherm, de officiele bevestiging volgt binnen enkele werkdagen. ISSO registreert de behaalde vakbekwaamheden.
Wat verdient een energieadviseur?
De verdiensten lopen sterk uiteen en hangen af van ervaring, regio en of je in loondienst werkt of als zzp’er. De volgende bedragen zijn indicaties voor 2025 en 2026.
In loondienst ligt het gemiddelde rond 3.200 euro bruto per maand. Een starter zit rond 2.800 euro, iemand met tien jaar ervaring rond 3.600 euro, en een senior kan oplopen tot ongeveer 5.000 euro. De bandbreedte ligt grofweg tussen 3.000 en 4.600 euro.
Als zzp’er reken je vaak met een uurtarief rond 50 euro exclusief btw, maar veel adviseurs rekenen per label. De marktprijs van een energielabel voor een woning ligt in 2026 rond 250 tot 350 euro voor de eindklant. Dat bedrag bepaalt je omzet per opname. Hoeveel je uiteindelijk verdient hangt vooral af van hoeveel opnames je per week doet en of je naast woningen ook utiliteit oppakt.
Is er genoeg vraag naar het beroep?
Ja, en die vraag is structureel. Een energielabel is verplicht bij verkoop en verhuur, en vanaf 29 mei 2026 ook bij grote renovaties (vanaf 25 procent van de woninginhoud), inclusief monumenten. De labelklasse moet bovendien in de verkoop- of verhuuradvertentie staan.
De handhaving wordt strenger. Per 1 januari 2026 is de boete voor het ontbreken van een geldig label verhoogd naar 550 euro voor particulieren en 1.100 euro voor bedrijven, per woning. Een label is tien jaar geldig, dus er is een gestage stroom aan woningen die opnieuw beoordeeld moet worden.
Wat verandert er in 2026?
Dit is het belangrijkste actuele punt om te kennen voordat je begint. Het stelsel wordt herzien en dat raakt zowel bestaande als nieuwe adviseurs.
- Op 15 november 2025 zijn de definitieve versies van NTA 8800:2025, de opnameprotocollen en de BRL’s (7e druk) gepubliceerd.
- Tussen 1 januari en 28 mei 2026 geldt er verplichte bijscholing voor bestaande EP-adviseurs.
- Op 29 mei 2026 vervallen de vakbekwaamheden van adviseurs die geen bijscholing hebben gevolgd. Diezelfde dag treedt EPBD IV in werking en verandert het energielabel: een nieuw ontwerp met onder andere het jaarlijkse eindenergiegebruik, de operationele CO2-uitstoot, gebouwautomatisering en energieopslag.
- Vanaf 1 april 2026 zijn de examens gebaseerd op de nieuwe 7e druk en NTA 8800:2025.
Voor jou als nieuwe instromer betekent dit een bewuste keuze: doe je nog examen op de oude norm, of stap je meteen in op de nieuwe. Begin je vlak voor de wisseling, dan is het vaak verstandiger om direct op de nieuwe norm te examineren, zodat je niet kort na je diploma alsnog moet bijscholen.
Hoe kom je aan de slag?
Er zijn grofweg twee routes. De eerste is in loondienst bij een gecertificeerd advies- of installatiebedrijf. Je werkt dan onder het BRL 9500-certificaat van je werkgever en hoeft je niet zelf te certificeren. De tweede is als zzp’er aansluiten bij een BRL 9500-koepel of certificaathouder. Zelf certificeren mag, maar voor een eenling is dat zwaar en kostbaar, met periodieke audits en een eigen kwaliteitssysteem. Voor de meeste zzp-starters is aansluiten bij een koepel praktischer. Vakbekwame adviseurs zijn terug te vinden in het Centraal Register Techniek.
Kort samengevat
EP-adviseur worden is goed te doen zonder specifieke vooropleiding, mits je nauwkeurig bent en technisch inzicht hebt. Reken voor EP-W/B op een cursus van een paar dagen en ongeveer 1.134 euro aan examenkosten, plus de cursus zelf. De verdiensten zijn redelijk en de vraag is stabiel. Houd wel goed rekening met de stelselwijziging rond 29 mei 2026, want die bepaalt op welke norm je het beste examen doet.
Wil je je gericht voorbereiden op de EP-examens? Bij Labelgroen vind je opleidingen en oefenexamens die aansluiten op de actuele NTA 8800 en de examenmodules W1, W2 en W4. Zo stap je goed voorbereid het examen in en weet je waar je aan begint voordat je je eerste label opstelt.